05/09/2017 11:19 GMT+7

Các chất chống oxy hóa trong thực phẩm chức năng có thực sự tốt?

Các chuyên gia về sức khỏe đã nói rằng nhiều chất chống oxy hoá không phải lúc nào cũng tốt - và bạn nên tăng cường các chất chống oxy hoá tự nhiên từ thực phẩm, không phải là các chất có trong thực phẩm bổ sung.

Các chất chống oxy hoá được giới thiệu là vô cùng công hiệu và bạn nghĩ rằng bạn nên hấp thu chúng. Nhưng gần đây, những nghiên cứu về các lợi ích về sức khỏe của chất chống oxy hoá đã mang lại kết quả trung lập (nghiêng về phía thất vọng). 

Nguồn hình: Flickr/Ano Lobb

Các công ty thực phẩm bổ sung thường giới thiệu với người tiêu dùng rằng các chất chống oxy hoá làm tăng cường hệ miễn dịch nhằm đánh bại bệnh tật trong cơ thể bạn ngay khi bạn ăn chúng. Thật dễ dàng để đưa ra nhận định rằng hấp thu nhiều hơn những chất này sẽ tốt hơn so với việc hấp thu chúng ít hơn.

Nhưng khoa học đã chứng rằng việc hấp thụ các chất chống oxy hoá có thể không có lợi như bạn nghĩ - một số nghiên cứu cho thấy rằng điều này thậm chí có thể gây hại. Dưới đây là những gì bạn cần biết:

Sơ lược về cách thức hoạt động của các chất chống oxy hóa

Nguồn hình: Flickr/mystuart

Mặc dù các chất chống oxy hoá có khả năng ngăn chặn các gốc tự do nhưng các hóa chất có tính phản ứng cao có thể gây ra những tổn thương các cơ quan, làm hư hại các tế bào và vô tình có thể thúc đẩy sự phát triển của các bệnh như ung thư. Việc hình thành các gốc tự do là một thực tế không thể tránh được của cuộc sống: cơ thể chúng ta tiêu hóa những thực phẩm hằng ngày và cơ thể cũng sản sinh ra những gốc tự do để thích nghi với sự ô nhiễm hoặc tiếp xúc với các chất phóng xạ.

"Chất chống oxy hoá" là tên bắt nguồn từ hàng trăm - có thể là hàng ngàn loại hóa chất có thể phân giải các gốc tự do phá huỷ. Cơ thể chúng ta có thể tự tạo ra rất nhiều chất chống oxy hoá của riêng mình, nhưng những chất chất chống oxy hoá này có thể được cung cấp thông qua chế độ ăn uống của chúng ta. Một số chất chống oxy hoá cụ thể là Vitamin - Vitamin A, C, và E, - nhưng hầu hết các loại khác thì không.

Khi nói đến các chất chống oxy hoá, nhiều hơn không có nghĩa là luôn luôn tốt

Nguồn hình: Flickr/John Liu

Một vài thập kỷ trước, các nhà khoa học về sức khỏe cộng đồng của trường đại học Harvard đã bắt đầu hiểu rằng những tổn thương do gốc tự do có thể gây ra bệnh tim, ung thư, mất thị lực và nhiều hơn thế nữa. Vì vậy, họ quyết định nghiên cứu những gì sẽ xảy ra nếu như những người được chọn sử dụng lượng lớn các chất chống oxy hoá bổ sung.

Các kết quả đã được phần lớn đáng thất vọng.

Điển hình là, vào năm 1985, các nhà nghiên cứu Hoa Kỳ đã tập hợp 18.000 người có nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi và yêu cầu một số người trong họ sử dụng Vitamin A bổ sung. Nhưng nghiên cứu này đã bị đình chỉ gần hai năm vì những người tham gia dùng thuốc bổ thường mắc ung thư phổi nhiều hơn những người không sử dụng.

Nguồn hình: Shutterstock

Những nghiên cứu gần đây cũng không có nhiều kết quả hứa hẹn hơn. Một cuộc tổng kết năm 2007 cho thấy dùng chất chống oxy hoá Beta Caroten, Vitamin A, hoặc Vitamin E có thể làm tăng tỷ lệ tử vong. Và mặc dù một số thử nghiệm đã tìm ra lợi ích cho việc bổ sung chất chống oxy hoá, nhưng hầu hết vẫn không rõ ràng.

"Các thử nghiệm bổ sung đã thực sự thất bại", Christopher Gardner, Tiến sĩ Y khoa thuộc Trung tâm Nghiên cứu Phòng Ngừa Stanford và thành viên của True Health Initiative (THI).

Chất chống oxy hoá được ghi trên bao bì thực phẩm cũng không có ý nghĩa gì nhiều

Có thể bạn đã gặp vô vàn các loại thực phẩm với tuyên bố về các chất chống oxy hoá trên nhãn.

Thử nghiệm mà các công ty sử dụng để thực hiện các nhận định như vậy được gọi là Oxygen Radical Absorbance Capacity, hoặc ORAC. Vấn đề là nó được thực hiện trong ống nghiệm, không phải ở người. Bên cạnh đó, Gardner giải thích rằng thực phẩm có nhiều năng lượng chống oxy hoá trong ống nghiệm nhưng không có nghĩa là nó sẽ chuyển thành một lợi ích sức khỏe hữu hình trong cơ thể bạn.

Nguồn hình: Flickr/Ty Konzak

"Mặc dù những chất chống oxy hoá có trong thực phẩm, bạn sẽ phải hấp thụ nó mà không làm hỏng nó", Gardner nói. "Sau đó, nó sẽ được chuyển đến một phần nào đó của cơ thể bạn cần. Tuy nhiên, bạn cần biết rằng chất chống oxy hóa nào đang thiếu hụt trong cơ thể bạn. Điều cuối cùng là, làm thế nào bạn có thể đo lường rằng nó tác động như thế nào?"

Nguồn hình: Flickr/Mike Mozart

Vì tất cả những điều này, USDA đã quyết định ngừng các cơ sở dữ liệu ORAC trực tuyến vào năm 2012, ORAC được cho rằng đã bị các công ty thực phẩm bổ sung "thường xuyên lạm dụng".

Điều này không có nghĩa là các sản phẩm liệt kê các điểm số ORAC là không tốt đối với bạn. Ngược lại, thực phẩm có điểm ORAC cao thường là những lựa chọn bổ dưỡng, bác sĩ tim mạch Joel Kahn, một thành viên THI khác chia sẻ. Nhưng bạn không nên để các lời quảng cáo dựa trên chất chống oxy hóa quyết định ăn uống của bạn. Bạn không nhất thiết phai chi nhiều tiền hơn cho những loại quả thuộc họ berry chỉ vì nó có điểm số ORAC cao hoặc từ "chất chống oxy hoá" được thể hiện trên bao bì. Bạn hãy mua bất cứ loại trái cây nào bạn muốn ăn.

Có một điều rõ ràng: Thực phẩm có chứa nhiều chất chống oxy hoá rất tốt cho sức khoẻ của bạn

Nguồn hình: Flickr/Jason Paris

Hầu hết các cơ quan y tế đồng ý rằng: Thay vì bạn chi nhiều tiền cho các loại sản phẩm bổ sung chất chống oxy hoá bạn hãy dành khoảng chi này cho những loại thực phẩm giàu chất chống oxy hoá.

Gardner cho biết: "Các thực phẩm giàu năng lượng chống oxy hoá có vẻ quen thuộc bởi vì chúng đã được đề cập trong một thời gian rất dài”.

Trái cây, rau, ngũ cốc nguyên chất - những thực phẩm này rất giàu chất chống oxy hoá, nhưng chúng cũng có chất xơ và chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể bạn. Thêm vào đó, một bằng chứng chắc chắn cho thấy những loại thực phẩm này có lợi cho sức khỏe lâu dài. "Người ta sẽ nhận được phần lớn chất chống oxy hoá từ trái cây tươi và rau quả có màu sắc tươi sáng", Kahn nói. “Không nghi ngờ gì khi ăn trái cây và rau cải là một cách để cải thiện sức khoẻ của bạn”.

Tin liên quan:

Thử đặt ngay một tép tỏi dưới gối khi ngủ, đảm bảo điều bất ngờ xảy ra

Những điều về món phở bò không phải ai cũng biết

Những món ăn đường phố Thái Lan khiến người Việt sẵn sàng “móc hầu bao”

Cận cảnh 4 món gỏi Thái Lan làm vạn người mê mệt