05/06/2017 00:00 GMT+7

4 bệnh nguy hiểm trẻ dễ mắc trong nắng nóng kỉ lục

Trẻ em vốn rất hiếu động. Ngay cả khi thời tiết như chảo lửa, trẻ có thể chơi đùa, không ý thức được mối nguy từ hiểm họa nắng nóng.

BS Trần Thu Thủy (BV Nhi Trung ương) cảnh báo và đưa ra hướng xử trí với 4 bệnh trẻ dễ mắc phải trong ngày nóng.

Mất nước

Để có thể hoạt động bình thường, cơ thể phải liên tục duy trì nhiệt độ ở mức 37 độ C. Thân nhiệt chịu sự kiểm soát chặt chẽ của tuyến dưới đồi nằm ở não. Khi thân nhiệt tăng cao, tuyến dưới đồi bật đèn xanh, giúp khởi động một loạt thay đổi trong cơ thể. Trẻ thở nhanh hơn và nông hơn, lượng máu di chuyển tới da tăng lên và mồ hôi toát ra.

Mất nước qua lượng mồ hôi thoát ra quá nhiều, nếu không được bổ sung nước có thể khiến trẻ kiệt sức. Trẻ bị mất nước khi lượng dịch thoát ra qua mồ hôi và nước tiểu lớn hơn lượng dịch uống vào. Mất nước ở mức độ nhỏ, kể cả chỉ tương đương 2% cân nặng, cũng có thể ảnh hưởng xấu tới trẻ. Mất nước làm giảm khả năng điều hòa thân nhiệt và do đó làm tăng nguy cơ mắc các bệnh do nắng nóng khác.

Đặc biệt nếu trẻ ở trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời thì việc thải nhiệt sẽ gặp nhiều khó khăn. Mồ hôi không thể bốc hơi nhanh, cơ thể không giải phóng đủ nhiệt, thân nhiệt vì thế sẽ tăng lên nhanh chóng. Thân nhiệt quá cao có thể gây tổn thương cho não và các cơ quan quan trọng khác.

Khi mất nước trẻ có biểu hiện như: Môi khô, khát nước, tiểu ít hoặc không tiểu, nước tiểu cô đặc, sẫm màu; Khóc không có nước mắt; Trẻ quấy khóc, khó chịu; Có vẻ ủ rũ, lờ đờ, mệt mỏi; Trường hợp nặng, trẻ có biểu hiện: mắt trũng, thóp trũng, buồn nôn, nôn, lờ đờ hay hôn mê.

Khi trẻ có dấu hiệu mất nước, cần chuyển bé vào nơi thoáng mát, cho bé uống nước, đặc biệt là nước bổ sung điện giải như oresol. Nếu bé không cảm thấy dễ chịu hơn thì cần tìm sự trợ giúp y tế.

Chuột rút do nóng

Trong nắng nóng kỉ lục, nhiều trẻ xuất hiện tình trạng đau cơ hay co cứng cơ, thường xuất hiện ở vùng bụng, cánh tay hay cẳng chân, khi vận động quá mức trong thời tiết nóng. Đây là hiện tượng chuột rút. Những trẻ hay vã mồ hôi nhiều khi hoạt động mạnh dễ bị chuột rút kiểu này. Ra mồ hôi nhiều khiến cơ thể mất nước và muối, hàm lượng muối thấp trong cơ khiến cơ co rút đau đớn. Chuột rút do nóng cũng có thể là biểu hiện của kiệt sức do nóng.

Lúc này cần ngừng ngay hoạt động thể lực và ngồi yên ở nơi râm mát; Uống nhiều nước, nghỉ ngơi trong một vài giờ sau khi hết bị chuột rút để tránh rơi vào kiệt sức hay say nắng. Còn tình trạng không được cải thiện sau một giờ hãy nhờ sự trợ giúp của y tế.

Kiệt sức do nóng

Trong nắng nóng, khi trẻ xuất hiện tình trạng vã mồ hôi như tắm, người nhợt nhạt, chuột rút, mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, nôn, ngất; Da lạnh và ẩm ướt; Mạch nhanh và yếu; thở nhanh và nông cho thấy trẻ có tình trạng kiệt sức do nóng.

Lúc này không xử trí kịp, kiệt sức vì nóng có thể tiến triển thành say nắng. Cần giúp trẻ hạ thân nhiệt bằng các biện pháp: cho uống nước mát, tắm nước mát, lau người bằng khăn mát, đưa trẻ tới nơi có quạt mát, điều hòa, mặc quần áo nhẹ nhàng, thoáng mát.

Say nắng

Đây là căn bệnh nghiêm trọng nhất do nắng nóng. Bệnh xuất hiện khi cơ thể không còn khả năng kiểm soát nhiệt độ: thân nhiệt gia tăng nhanh chóng, ra mồi hôi không đủ để giải tỏa nhiệt, cơ thể không thể tự làm mát. Thân nhiệt có thể lên tới 39,5 độ C hoặc cao hơn trong vòng 10-15 phút. Say nắng có thể dẫn tới tử vong hoặc tàn phế vĩnh viễn nếu không được điều trị cấp cứu kịp thời.

Các dấu hiệu cảnh báo say nắng gồm: Thân nhiệt lên cao (trên 39,5 độ C); Da nóng, đỏ và khô (không ra mồ hôi); Mạch nhanh, mạnh; Đau đầu nhức nhối; Chóng mặt, buồn nôn. Nặng hơn nữa trẻ mê sảng, mất ý thức.

Say nắng là tình trạng cấp cứu, có thể dẫn tới tử vong. Khi thấy trẻ có những dấu hiệu nêu trên, cần nhờ người gọi xe cấp cứu trong khi tìm cách hạ thân nhiệt của trẻ.

Nhanh chóng chuyển trẻ tới khu vực râm mát, hạ thân nhiệt của trẻ bằng bất cứ biện pháp nào, ví dụ dùng vòi nước mát hay xô nước mát xối lên người, dùng khăn ướt lau người… Nếu độ ẩm không khí thấp, cần bọc trẻ trong một tấm vải ướt và mát rồi quạt thật mạnh.

Theo dõi thân nhiệt và tiếp tục các biện pháp làm mát cho tới khi nhiệt độ xuống còn 38,5 hay 39 độ C.

Để phòng bệnh, trời nắng nóng không cho trẻ tham gia hoạt động ngoài trời quá lâu. Đội mũ rộng vành, mặc quần áo thoáng mát, rộng rãi, sáng màu, bôi kem chống nắng 30 phút trước khi ra đường. Hạn chế hoạt động thể lực mạnh, tranh thủ tìm chỗ trú ở nơi có bóng râm.

Chuột rút, kiệt sức vì nóng hay say nóng thường xuất hiện ở trẻ lớn tham gia hoạt động thể lực kéo dài dưới nắng nóng, ví dụ trong giờ chơi thể thao. Với trẻ nhỏ, bệnh chủ yếu liên quan tới nắng nóng là mất nước. Trẻ cần uống đủ nước lọc (khi hoạt động thể lực trong môi trường nóng bức, trẻ có thể uống 0,5-1 lít nước mát mỗi giờ), hạn chế các loại nước có cồn vì chúng càng làm gia tăng tình trạng mất nước.

Tin liên quan:

5 cách của chuyên gia Harvard để con bạn không vô tâm ích kỷ

10 bí quyết sinh tồn giúp con bạn luôn được an toàn

Không tốn tiền mà bố mẹ vẫn khiến con thích mê khi cùng bé chơi những trò này

9 điều bạn không nên cấm nếu muốn con phát triển toàn diện